Sau khi Yên Tử chính thức được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới, nhằm thể hiện sự tri ân sâu sắc của tỉnh Quảng Ninh đối với nhân dân, tăng ni, phật tử và du khách – những người đã có đóng góp to lớn trong việc bảo vệ, giữ gìn và xây dựng hồ sơ di sản, ngày 5/2, Hội đồng Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã thông qua nghị quyết miễn phí tham quan khu di tích, danh thắng này, áp dụng từ năm 2026 đến hết năm 2028 (3 năm).
Chính sách ưu đãi rất hấp dẫn này được xuất phát từ việc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử vừa được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào ngày 12/7/2025. Việc miễn phí tham quan không chỉ đáp ứng nguyện vọng của đông đảo nhân dân, mà còn là đòn bẩy để quảng bá hình ảnh Yên Tử – "đất tổ" của Phật giáo Trúc Lâm, nơi gắn liền với sự nghiệp tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông.
Bên cạnh đó, dữ liệu thống kê cho thấy, lượng khách tham quan Yên Tử có xu hướng sụt giảm đáng kể, từ hơn 1 triệu lượt khách năm 2018 xuống còn khoảng 567.000 lượt vào năm 2025. Do đó, chính sách "phí 0 đồng" được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, thu hút du khách trở lại, tạo điều kiện cho công tác lập quy hoạch, thu hút đầu tư và phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch tại vùng phụ cận.
Để đảm bảo nguồn lực vận hành cho bộ máy mới với hơn 500 nhân sự và quản lý diện tích di sản rộng lớn, Hội đồng Nhân dân tỉnh đã thống nhất điều chỉnh tỷ lệ trích lại phí tham quan vịnh Hạ Long và Bái Tử Long cho Ban Quản lý lên mức 26% (thay vì 11% như trước đây), phần còn lại (74%) sẽ nộp ngân sách nhà nước.
Dự kiến, tổng mức thu phí tham quan vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long năm 2026 khoảng hơn 1.011 tỷ đồng. Việc tăng tỷ lệ trích lại nhằm bù đắp chi phí lương, duy tu hạ tầng đang xuống cấp và triển khai các đề án bảo tồn tầm cỡ quốc tế.
Những năm đầu, nguồn thu từ phí tham quan Yên Tử đạt khoảng 30-40 tỷ đồng mỗi năm. Ban Quản lý Khu di tích, danh thắng Yên Tử được trích để lại 40%, sau giảm còn 20%, phần còn lại chuyển về UBND TP Uông Bí cũ.
Sau đại dịch Covid-19, nguồn thu giảm mạnh, không đủ bù đắp chi thường xuyên cho tiền lương, phụ cấp, bảo tồn di tích, bảo vệ rừng và tổ chức lễ hội, gây áp lực lớn trong cân đối tài chính.
