Sau khi tăng vọt vào phiên đầu tuần, lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng (thị trường vay mượn lẫn nhau giữa các ngân hàng) phiên 2/6 đã quay đầu giảm mạnh ở tất cả các kỳ hạn ngắn từ 1 tháng trở xuống. Trong đó, lãi suất bình quân qua đêm giảm sâu 4,40 điểm phần trăm xuống còn 6,60%/năm. Các kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng giảm về lần lượt ở mức 6,95%/năm, 7,30%/năm và 7,20%/năm.
Trong khi đó, lãi suất USD nhìn chung ổn định. Riêng kỳ hạn qua đêm tăng nhẹ 0,01 điểm phần trăm lên 3,66%/năm. Lãi suất các kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng lần lượt giao dịch ở mức 3,70%/năm, 3,75%/năm và 3,81%/năm.
Mặt khác, trong phiên 2/6, Ngân hàng Nhà nước đã giảm mạnh lượng chào thầu trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO)xuống còn 11.000 tỷ đồng, gồm 2.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 4.000 tỷ đồng kỳ hạn 35 ngày và 5.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất đều ở mức 4,5%/năm. Kết quả, chỉ có hơn 6.000 tỷ đồng OMO trúng thầu, gồm 996 tỷ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, 1.468 tỷ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và 3.562 tỷ đồng ở kỳ hạn 56 ngày.
Trong khi đó, khối lượng giấy tờ có giá đáo hạn lên tới 24.646 tỷ đồng. Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu mới. Như vậy, cơ quan điều hành đã hút ròng 18.620 tỷ đồng khỏi hệ thống ngân hàng trong phiên 2/6, đưa lượng OMO lưu hành giảm xuống còn 327.311 tỷ đồng.
Những diễn biến trên xuất hiện trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước thực hiện nghiệp vụ hoán đổi USD/VND với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong phiên 2/6. Giao dịch có kỳ hạn 14 ngày, theo cấu trúc Ngân hàng Nhà nước mua USD giao ngay và bán USD kỳ hạn.
Theo thông báo, tỷ giá mua USD giao ngay được xác định ở mức 23.932 VND/USD, trong khi tỷ giá bán USD kỳ hạn là 23.944 VND/USD. Quy mô giao dịch tối đa lên tới 1 tỷ USD, tương đương khoảng 23.932 tỷ đồng được bơm ra thị trường tại ngày thanh toán 2/6 nếu toàn bộ hạn mức được sử dụng.
Sau 14 ngày, các tổ chức tín dụng sẽ hoàn trả khoảng 23.944 tỷ đồng để mua lại số USD đã bán cho Ngân hàng Nhà nước. Chênh lệch giữa tỷ giá bán kỳ hạn và tỷ giá mua giao ngay là 12 VND/USD, tương đương khoảng 12 tỷ đồng trên quy mô giao dịch 1 tỷ USD.
Tính theo năm, mức chênh lệch này tương ứng khoảng 1,3%/năm. Khi cộng với lãi suất USD kỳ hạn 14 ngày trên thị trường liên ngân hàng khoảng 3,7%/năm, chi phí vốn VND ngầm định qua kênh hoán đổi vào khoảng 5%/năm, đắt hơn lãi suất trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO – 4,5%/năm) nhưng rẻ hơn lãi suất liên ngân hàng cùng kỳ hạn.
Trong bối cảnh lãi suất VND qua đêm trên thị trường liên ngân hàng tăng lên 11%/năm trong phiên 1/6, nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ tạo thêm một kênh tiếp cận vốn VND với chi phí thấp hơn cho các ngân hàng đang nắm giữ nguồn USD, bên cạnh các kênh vay mượn trên thị trường liên ngân hàng hoặc cầm cố giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước.
Kể từ đầu năm, ngoài việc sử dụng đều đặn kênh OMO, Nhà điều hành thường xuyên sử dụng nghiệp vụ hoán đổi USD/VND để hỗ trợ thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng mỗi khi lãi suất tăng nóng.
Về bản chất, đây là nghiệp vụ bơm thanh khoản có thời hạn. Các ngân hàng tạm thời bán USD để nhận VND phục vụ nhu cầu vốn ngắn hạn và sẽ mua lại số ngoại tệ này khi hợp đồng đáo hạn. Do đó, lượng tiền Đồng được cung ứng thêm cho hệ thống chỉ mang tính tạm thời và sẽ được Ngân hàng Nhà nước thu hồi khi hợp đồng đến hạn.
