Công ty chứng khoán đầu tư chứng khoán cũng… lỗ

Những tháng đầu năm, thị trường chứng khoán diễn biến kém tích cực, có thời điểm VN-Index thủng mốc 1.600 điểm. Bối cảnh này được một số công ty chứng khoán lý giải là nguyên nhân khiến hoạt động tự doanh bị ảnh hưởng, kéo lợi nhuận sụt giảm, thậm chí ghi nhận thua lỗ.

Tự doanh gặp khó trong quý I

Quý I, Công ty CP (CTCP) Chứng khoán Vietcap ghi nhận doanh thu hoạt động hơn 1.406 tỷ đồng, tăng hơn 65% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ các mảng như cho vay, môi giới và đầu tư tài chính.

Cụ thể, lãi từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt gần 504 tỷ đồng, tăng 42%. Lãi từ cho vay và phải thu tăng 61%, đạt 414,5 tỷ đồng. Doanh thu môi giới đạt 339,9 tỷ đồng, gấp 2,3 lần cùng kỳ.

Tự doanh Vietcap lỗ với FPT, trong khi MCH và TDM trở thành điểm sáng.

Tuy nhiên, chi phí hoạt động cũng tăng mạnh lên gần 632 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ, chủ yếu do lỗ bán tài sản tài chính FVTPL lên tới 455 tỷ đồng. Chi phí tài chính cũng tăng 89%, lên 346 tỷ đồng do chi phí lãi vay gia tăng. Kết quả, Vietcap vẫn báo lãi sau thuế 340,7 tỷ đồng, tăng 15,5%.

Đáng chú ý, danh mục đầu tư cổ phiếu ghi nhận biến động lớn. Tại thời điểm 31/3, khoản đầu tư vào FPT có giá mua gần 659 tỷ đồng nhưng giá trị thị trường chỉ còn 465,5 tỷ đồng, tạm lỗ hơn 193 tỷ đồng (khoảng 29%). Một số khoản đầu tư khác như MWG và KDH sụt giảm về giá trị thị trường.

Ở chiều ngược lại, Vietcap ghi nhận lãi lớn tại một số khoản đầu tư như IDP (tạm lãi gần 1.898 tỷ đồng), MCH (lãi khoảng 350 tỷ đồng) và TDM (lãi hơn 200 tỷ đồng).

CTCP Chứng khoán VIX (mã VIX) ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I giảm 63% so với cùng kỳ, đạt hơn 138 tỷ đồng, là mức thấp nhất trong 5 quý gần đây. Trong giải trình gửi Ủy ban chứng khoán, VIX cho biết, nguyên nhân đến từ sự sụt giảm của thị trường chứng khoán trong những tháng đầu năm.

Lợi nhuận VIX "chạm" đáy 5 quý.

Cụ thể, mảng tự doanh khi ghi nhận lỗ gần 82 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lãi hơn 330 tỷ đồng. Khoản chênh lệch tăng đánh giá lại tài sản FVTPL tăng mạnh từ gần 563 tỷ đồng lên gần 1.074 tỷ đồng. Tuy nhiên, phần chênh lệch giảm còn biến động mạnh hơn, từ gần 393 tỷ đồng lên hơn 1.204 tỷ đồng. Tác động tiêu cực chủ yếu đến từ kênh cổ phiếu niêm yết.

Ngoài ra, phần lãi từ bán tài sản tài chính FVTPL giảm từ hơn 196 tỷ đồng còn hơn 75 tỷ đồng, trong khi khoản lỗ bán lại tăng lên, từ gần 55 tỷ đồng lên hơn 104 tỷ đồng. Quy mô các giao dịch mua bán chủ yếu tại kênh trái phiếu niêm yết, tuy nhiên phần lãi và lỗ phần lớn đến từ kênh cổ phiếu niêm yết .

Ngoài yếu tố tự doanh, chi phí tài chính tăng vọt lên gần 150 tỷ đồng, gấp 3,6 lần cùng kỳ, tiếp tục bào mòn lợi nhuận. Ngược lại, các mảng kinh doanh cốt lõi như cho vay và môi giới vẫn duy trì tăng trưởng, lần lượt đạt hơn 349 tỷ đồng và gần 27 tỷ đồng.

Lộ diện doanh nghiệp lỗ nặng nhất ngành chứng khoán

Tạm tính đến thời điểm hiện tại, CTCP Chứng khoán EVS (mã EVS) là doanh nghiệp thua lỗ nặng nhất ngành trong quý I/2026. Công ty ghi nhận lỗ sau thuế hơn 157 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn có lãi hơn 10 tỷ đồng.

Giải trình chênh lệch này, EVS cho biết thị trường chứng khoán biến động mạnh trong những tháng đầu năm khiến thanh khoản suy giảm, kéo theo doanh thu từ hầu hết các hoạt động kinh doanh đi xuống. Đặc biệt, giá cổ phiếu giảm sâu đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tự doanh, làm tăng khoản lỗ từ đánh giá lại tài sản tài chính.

Doanh thu hoạt động của EVS trong quý I chỉ đạt khoảng 8,15 tỷ đồng, giảm tới 91% so với cùng kỳ. Ngược lại, tổng chi phí tăng vọt lên hơn 204 tỷ đồng, gấp 2,6 lần, khiến kết quả kinh doanh bị bào mòn.

Cuối quý I, giá trị đánh giá lại tài sản tài chính FVTPL gần 1.334 tỷ đồng, trong khi đầu tư gần 1.431 tỷ đồng,

Nguyên nhân chính đến từ mảng tự doanh khi hiệu quả sụt giảm mạnh. Lãi từ tài sản FVTPL chỉ còn 2,45 tỷ đồng, giảm sâu so với mức hơn 75 tỷ đồng cùng kỳ; phần chênh lệch tăng từ đánh giá lại tài sản, từng đóng góp lớn trong năm trước (hơn 71 tỷ đồng), gần như còn không đáng kể, chỉ hơn 424 triệu đồng.

Các mảng kinh doanh khác cũng suy yếu. Doanh thu môi giới giảm gần 43%, còn hơn 2 tỷ đồng. Doanh thu từ cho vay và phải thu giảm mạnh xuống khoảng 2,8 tỷ đồng.

Đáng chú ý, EVS lại gia tăng quy mô danh mục tự doanh trong quý đầu năm. Tính đến 31/3/2026, giá trị danh mục FVTPL đạt khoảng 1.335 tỷ đồng, tăng gần 46% so với đầu năm. Tuy nhiên, danh mục này đang ghi nhận lỗ tạm thời khi giá trị thị trường thấp hơn giá ghi sổ khoảng 97 tỷ đồng.